Tradycje dożynkowe - Działalność KGW w Małochwieju Dużym i Małochwieju Małym
www.historia-szkoly.malochwiej.pl
aaaaaaaaaaaaaaa
Strona szkoły  |   Poleć stronę znajomemu   |   Kontakt   |  Zjazd szkolny 2014  |  Książka...   |   Stronę odwiedziło: 87228 gości   |   Gości online:  1
brak obrazka

Tradycje dożynkowe

Niewątpliwie najstarszą tradycją pielęgnowaną przez mieszkańców Małochwieja Małego i Małochwieja Dużego jest święto plonów - ludowe święto połączone z obrzędem dożynkowym za ukończenie żniw i prac polowych. Od wielu lat integralną ich częścią byli uczniowie i absolwenci naszej szkoły, którzy swoim udziałem w różnorodnych występach artystycznych uświetniali ich program, na trwale zapisując się w historii tego pięknego ludowego obrzędu w naszej miejscowości. Trudno jednoznacznie określić datę pierwszych dożynek, które odbyły się w Małochwieju. Najstarsza fotografia w niniejszym opracowaniu przedstawia dożynki z 1946 roku. Do roku 1965 roku dożynki organizowane były wspólnie przez obie wsie. W tymże właśnie roku po raz pierwszy uroczystości dożynkowe urządzone zostały oddzielnie w dwóch różnych terminach. Sytuacja taka trwała do roku 1993, kiedy to po blisko 30-latach dożynki ponownie stały się wspólną uroczystością. Pisząc o tradycjach dożynkowych nie sposób nie wspomnieć o organizacjach, których działalność była bezpośrednio związana z organizacją tych uroczystosci. Są to Koła Gospodyń Wiejskich w Małochwieju Małym i Małochwieju Dużym. Ich działalność opisałem od chwili założenia poprzez wybrane lata ich największej aktywności:

Koło Gospodyń Wiejskich w Małochwieju Dużym

Koło Gospodyń Wiejskich w Małochwieju Dużym powstało w 1962 roku. Założone zostało w obecności powiatowej instruktorki KGW w Krasnymstawie Pani Marii Petla i pracownika Gminy Krasnystaw Pani Emilii Antoniak. Pierwszą przewodniczącą koła została Pani Janina Matysiak, v-ce przwodniczącą Maria Kotorajczyk, sekretarzem Pani Anna Dziewulska, skarbnikiem Janina Oleszczuk i członkiem Maria Marczewska. Koło w swoim zalążku było liczne i liczyło 36 członkiń. W kolejnych latach koło działało bardzo prężnie. Pierwszym przedsięwzięciem było racjonalne żywienie rodziny. Zorganizowany został kurs pieczenia i gotowania. Kurs odbył się u Pani Heleny Kowalczyk. Uczestniczyły w nim wszystkie członkinie koła. Następnym zadaniem koła było organizowanie dziecińców dla dzieci na okres żniw. Opiekunkę przydzielał Wydział Oświaty, a kuchnię prowadziły matki dzieci, znajdujących się w dziecińcu. Przeprowadzane były kursy: masarski, cukierniczy i racjonalnego żywienia. Kobiety brały udział w szkoleniach rolniczych, higieny wsi. Członkinie koła przystąpiły do konkursu na czystość obór, za co otrzymały nagrodę w postaci fachowych książek. W 1966 roku nastąpiła zmiana w zarządzie koła. Przewodniczącą została Pani Maria Czuba, v-ce przewodniczącą Krystyna Wójcik, sekretarzem Pani Halina Marucha, skarbnikiem Maria Panas i członkiem Pani Lila Kliszcz. Kobiety brały udziałw konkursie "Więcej owoców, warzyw i kwiatów" i w konkursie na czystość obór. W roku tym zosrganizowana została wycieczka dla członkiń koła do Malborka. W roku 1977 koło liczyło 42 członkinie. Nastąpiła ponowna zmiana z składzie zarządu. Przewodniczącą została Pani Halina Marucha, v-ce przewodniczącą Pani Anna Raczkowska, sekretarzem Pani Halina Korzeniowska a skarbnikiem Pani Zofia Banach. W tym roku odbył się kurs szkoły zdrowia oraz kurs cukierniczy w remizie strażackiej. Ten rok był pierwszym, w którym koło aktywnie włączyło się w organizację dożynek. W 1978 roku został założony Zespół Śpiewaczy, którym kierował Pan Edward Kyc. Zespół reprezentował Gminę Krasnystaw w Przeglądzie Dorobku Kulturalnego Miast i Gmin Województwa Chełmskiego. W bieżącym roku koło zorganizowało ponownie dzieciniec dla dzieci, otrzymując kwotę 1500 zł na wyżywienie, a ze swoich środków dołożyło kwotę 500 zł na Mikołaja dla dzieci szkolnych. Koło zorganizowało w bieżącym roku dwie dochodowe zabawy, z których częściowy dochód (1 tys. zł) przekazano na organizację dziecińca. W 1979 roku Zespół Śpiewaczy wziął udział w I Wojewódzkim Przeglądzie Dorobku Artystycznego KGW, za który otrzymał nagrodę w kwocie 10 tys. zł. Kwota została przeznaczona na uszycie strojów ludowych, natomiast zakup materiałów na stroje został zasponsorowany przez Naczelnika Gminy Krasnystaw. Już w nowych strojach zespół zaprezentował się na II Przeglądzie Dorobku Kultury Gmin Województwa Chełmskiego, jak i na "Krasnostawskich Chmielakach '79". W bieżącym roku członkinie wziąły udział w wycieczce do Łańcuta. W 1980 roku koło zorganizowało zabawę, z której dochód został przeznaczony na wyjazd do Teatru do Lublina. Koło prystąpiło do konkursu "Więcej mleka wysokiej jakości". W sierpniu 1980 roku członkinie koła zostały zaproszone na obchody V-lecia Kapeli Ludowej w Małochwieju Małym. W roku 1981 członkinie zorganizowały dożynki z własnym programem artystycznym przy współudziale młodzieży z Małochwieja Dużego. Po wprowadzeniu stanu wojennego koło tymczasowo zawiesiło swoją działalność. Działalność wznowiona została po roku, kiedy to w 1982 roku kobiety przygotowały repertuar na uroczystości dożynkowe. Bardzo aktywnie działał Zespół Śpiewaczy pod kierunkiem Pana Edwarda Kyca. Zespół wziął udział w "Prezentacjach Gmin Krasnystaw - Siennica Różana", w II i III Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Ludowych w Chełmie (1983r. i 1984r.), w Eliminacjach Rejonowych IV Wojewódzkiego Przeglądu Zespołów Śpiewaczych KGW (1985r.). We wspomnianym III Wojewódzkim Przeglądzie Zespołów Ludowych w Chełmie w 1984r. zespół otrzymał nagrodę 30 tys. zł. W 1984 roku koło przekazało kwotę 2 tys. zł na książeczkę mieszkaniową dla jednego z wychowanków Domu Dziecka. W 1986 roku zakupiono naczynia do wypożyczalni na 200 osób. W 2003 roku Zespół Śpiewaczy przyjął nazwę "Tonacja", a opiekę muzyczną nad zespołem po Panu Edwardzie Kycu, przejął Pan Wiesław Demczuk.
30 kwietnia 2006 r. w Małochwieju Dużym odbyła się VII Gminna Konferencja Kół Gospodyń Wiejskich. Obecni byli przedstawiciele władz powiatowych i gminnych oraz delegaci z terenu Powiatu Krasnystaw. W trakcie kongresu odbyły się wykłady oraz prezentacje twórczości ludowej (kuchnia, rękodzieło, malarstwo). Konferencja odbyła się w sali gimnastycznej w szkole w Małochwieju Dużym. Spotkanie uświetniły kapele „Małochwiejacy” i „Cukrowniacy”.



Koło Gospodyń Wiejskich w Małochwieju Małym

Koło Gospodyń Wiejskich w Małochwieju Małym powstało w 1963 roku. Zebranie założycielskie odbyło się 13 lutego u Pani Agaty Lipińskiej, na którym w obecności pracownika Gminy Krasnystaw Pani Emilii Antoniak, wybrano pierwszy zarząd koła. Przewodniczącą została Pani Czesława Smerdel, v-ce przewodniczącą Pani Maria Kowalczyk, sekretarzem Pani Krystyna Stefaniak, skarbnikiem Pani Zofia Wożakowska i członkiem zarządu Pani Agata Lipińska. Pierwszą decyzją zarządu było opracowanie planu organizacyjnego, który obejmował pogadankę z lekarzem Panią Wandą Gałan, kurs gotowania i pieczenia, pogadankę o żywieniu drobiu, organizację najbliższych dożynek, organizację wycieczki, oraz w okresie letnim zorganizowanie konkursu uprawy warzyw. Początki działalności koła były trudne, m.in. ze względu na brak lokalu, potrzebnego do organizowania spotkań. W związku z tym zebrania odbywały się w domach prywatnych. Koło organizowało zespołowe odchowy piskląt, kursy gotowania i pieczenia oraz dochodowe zabawy. W 1964 koło włączyło się w organizację dożynek organizując zabawę, która odbyła się w Domu Ludowym w Małochwieju Dużym, a grała na niej miejscowa orkiestra Pana Józefa Raczkowskiego (orkiestra była zalążkiem powstałej w 1975r. Kapeli Ludowej). Młodzież przygotowała część artystyczną, występując w strojach ludowych wypożyczonych z Domu Kultury w Krasnymstawie. Dożynki odbyły się 2 sierpnia 1964 r., miejscem głównych obchodów dożynkowych była łąka u Pana Bolesława Kyca i Jana Kyca. W tymże roku na jednym z zebrań koła padła propozycja wybudowania świetlicy, która miałaby służyć jako dom kultury dla mieszkańców. Propozycja spotkała się z ogólną aprobatą, w związku z czym jeszcze w tym roku zaczęto czynić starania o zakup działki pod jej budowę. Budowę świetlicy miało wesprzeć Kółko Rolnicze, pozostałe środki miały pochodzić z funduszu nagromadzonego przez koło z zabaw oraz od miejscowej ludności z Małochwieja Małego. We wrześniu 1964r. KGW objęło sprzedaż w bufecie na Wystawie Zwierząt Hodowlanych, która odbyła się w Białce. W budynku u Pana Bolesława Kyca kobiety przygotowywały posiłki, mężczyźni traktorem wozili je do Białki, natomiast pozostałe kobiety sprzedawały w bufecie. Zysk z tej imprezy przeznaczony był na dofinansowanie przyszłego zakupu działki pod budowę świetlicy. Działkę o powierzchni 12 arów za kwotę 22 tys. zł (obecnie ok. 10 tys. zł), zakupiono w 1965r. od Pani Zofii Wożakowskiej. W tymże roku rozstrzygnięty został trwający 2 lata konkurs pod nazwą "Zmieniamy Oblicze Lubelskiej Wsi", do którego Małochwiej Mały przystąpił w 1963 roku, a który polegał na jak najlepszym utrzymywaniu czystości wiosek. Mieszkańcy bardzo aktywnie uczestniczyli w realizacji tego konkursu, w wyniku czego Małochwiej Mały zajął w nim IV miejsce, otrzymując nagrodę pieniężną w kwocie 150 tys. zł (obecnie ok. 70 tys. zł). Był to ogromny zastrzyk finansowy, ponieważ właśnie w tym okresie prowadzono już zaawansowane działania dotyczące budowy świetlicy. W końcowym rozrachunku nagroda w konkursie stanowiła około 40% całego kosztu budowy. Środki finansowe pozyskiwano również z wszelkich innych dostępnych źródeł (sprzedaż wioskowej kopaczki, premia za tytoń, dochodowe zabawy itp.). Dożynki w 1965 roku odbyły się 15 sierpnia i zorganizowane zostały wspólnie z Kółkiem Rolniczym w Małochwieju Małym, któremu przewodniczył Pan Jan Kyc. Gospodarzami dożynek zostali: Pan Franciszek Szydłowski, Pani Czesława Smerdel oraz z ramienia władz gminnych - Pan Jan Antoniak. Dochód z tych dożynek przeznaczony był na wycieczkę do Łańcuta. W 1966 roku wybrany został nowy zarząd koła KGW. Przewodniczącą została Pani Zofia Wożakowska, v-ce przewodniczącą Pani Wanda Szostak, skarbnikiem Pani Czesława Kamińska, sekretarzem Pani Krystyna Stefaniak i członkiem zarządu Pani Czesława Olech. W 1967 roku zawiązał się Komitet d/s Budowy Świetlicy, w którego skład weszli: Pan Jan Kyc - przewodniczący, Zofia Wożakowska jako skarbnik, oraz członkowie: Panie: Czesława Smerdel, Krystyna Stefaniak i Panowie: Jan Chwaszcz (sołtys), Jan Wożakowski, Franciszek Kulczyński, Stanisław Lipiński, Józef Waręcki, Franciszek Szydłowski, Jan Kamiński. Na jednym z zebrań koła, każda z kobiet zobowiązała się do przepracowania czterech dni przy budowie. Budowa ruszyła w 1967 roku, a w październiku 1968 roku została oddana do użytku. Koszt wybudowania świetlicy oszacowano na 375 tys. zł (obecnie ok. 170 tys. zł). W uroczystości otwarcia wzięli udział przedstawiciele władz lokalnych, m.in. Panowie Stanisław Jankowski, Józef Kwiatkowski, Jan Polski, zaś w części artystycznej wystąpił Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Lubelskiej. Od momentu oddania do użytku świetlicy, zaczęto ją wykorzystywać do wszelkich zebrań, spotkań, kursów oraz organizacji zabaw, z których dochód przeznaczany był na jej wystrój wewnętrzny. W marcu 1969 roku z okazji Dnia Kobiet zorganizowano spotkanie, w którym wzięło udział 260 kobiet z terenu całego Powiatu Krasnystaw. W 1970 roku nastąpiła kolejna zmiana zarządu koła. Przewodniczącą została Pani Krystyna Stefaniak, sekretarzem Pani Maria Kowalczyk, skarbnikiem Pani Krystyna Kozorys i jako członkinie zarządu Panie Janina Chwaszcz i Czesława Olech. Nowością w tym roku były sekcje, jakie powstały w trakcie wyboru nowego zarządu. Była to sekcja spraw organizacyjnych, której przewodniczyła Pani Aniela Wożakowska, sekcja wychowania i opieki nad dzieckiem pod kierownictwem Pani Barbary Sokół, sekcja w zakresie gospodarstwa domowego z jej przewodniczącą Panią Feliksą Kyc, sekcja oświaty sanitarnej, której przewodniczyła Pani Zofia Wożakowska, sekcja kulturalno-oświatowa prowadzona przez Panią Marię Gmiter i sekcja spraw produkcyjnych kierowana przez Panią Franciszkę Domańską. Po pierwszych dożynkach, które odbyły się przed nowo wybudowaną świetlicą w 1969 roku, postanowiono zorganizować we własnym zakresie stroje ludowe dla młodzieży na potrzeby występów artystycznych. Zarząd koła wykrój gorsetów zlecił Panu Janowi Chwaszczowi. Spódnice oraz wykrojone już gorsety szyte były przez kobiety we własnym zakresie. W 1970 roku Wydział Kultury Powiatowej Rady Narodowej ufundował materiały na stroje lubelskie dla chłopców. Łącznie uszyto 14 par strojów żeńskich i 6 męskich. Przedsięwzięcie to finansowo wspierała również Spółdzielnia Oszczędnościowo-Pożyczkowa (SOP) w Krasnymstawie. W kolejnych dożynkach KGW zaprezentowało swój własny program satyryczny, który spotkał się z bardzo owacyjnym przyjęciem zebranej publiczności.



Galeria "Dożynkowa"

Poniższa galeria zdjęć zawiera fotografie z uroczystości dożynkowych w Małochwieju Małym i Małochwieju Dużym w porządku chronologicznym.



Małochwiej Duży 2013
© Wszelkie prawa zastrzeżone | Autor: Andrzej Jasionowski
Strona należy do domeny malochwiej.pl